ในช่วงเวลานี้ ทั่วโลก ให้ความสนใจกับ ความเคลื่อนไหว ครั้งสำคัญ ใน เมืองหลวงของปากีสถานอย่างใกล้ชิด การเจรจานี้ ไม่ใช่เพียงแค่ เรื่องราวระยะสั้น แต่ ทุกคำพูด ทุกกระบวนการ ของเหล่านักการทูต และ ผู้มีอำนาจ ที่เดินทางมารวมตัวกันในกรุงอิสลามาบัด กำลังเป็นตัวแปรสำคัญในการ ชี้ชะตา ว่า ราคาน้ำมันดิบโลก ห่วงโซ่อุปทานสินค้า และ ระบบเศรษฐกิจโลก จะขับเคลื่อนไปในทิศทางใดในอนาคตอันใกล้ สำหรับ ประชากรยุคใหม่ ที่อาจจะ คิดว่า ความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐอเมริกาเป็น เรื่องไกลตัว ขอบอกตรงๆ เลยว่า ไม่ใช่แบบนั้นเลย ตราบใดที่ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็น เส้นทางคมนาคมหลัก ในการขนส่งน้ำมันดิบเกือบ 20% ของโลก ยังคงเผชิญกับ ความเสี่ยง ผลกระทบ ตั้งแต่ ต้นทุนน้ำมันที่ปั๊ม ราคาสินค้าอุปโภคบริโภค ไปจนถึง ต้นทุนการดำเนินธุรกิจ ของผู้ประกอบการไทย ราคาน้ำมันดิบโลก ส่งผลถึงกระเป๋าเงินของเราทุกคน
เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจน ต้องศึกษา จุดเริ่มต้น ที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี อันนำมาสู่ความตึงเครียด โดยชนวนเหตุสำคัญ เริ่มต้นขึ้นจากการเปิดฉากโจมตีทางอากาศ ที่เป็นประวัติการณ์ ต่อประเทศอิหร่าน ซึ่งมุ่งเป้าไปที่ โครงสร้างพื้นฐานทางทหาร โครงการนิวเคลียร์ และระบบขีปนาวุธ นำไปสู่ความสูญเสีย ต่อบุคคลระดับสูง ส่งผลให้ ทางฝั่งอิหร่านได้ทำการ ตอบแทน ด้วยการส่งจรวดและโดรนโจมตี ฐานทัพและพันธมิตร รวมถึงการใช้มาตรการรุนแรง ปิดช่องแคบฮอร์มุซ ถือเป็นการปิดตายช่องทาง ของตลาดพลังงานโลก ในทันที
ภายหลังจากการเผชิญหน้าทางทหาร ดำเนินมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง ประเทศ ปากีสถานก็ได้ก้าวเข้ามา รับหน้าที่ เป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย อันเป็นที่ยอมรับ จนกระทั่งสามารถ ผลักดันให้เกิด มาตรการหยุดยิงชั่วคราว เพื่อเปิดทาง นำไปสู่กระบวนการเจรจาโต๊ะกลม ระดับทวิภาคี ในกรุงอิสลามาบัด ซึ่งมีการประชุมอย่างเคร่งเครียด หลายสิบชั่วโมง แต่ ผลลัพธ์ที่ได้ ก็ยังไม่สามารถ หาข้อยุติร่วมกันได้
สำหรับการพบปะ รอบแรกที่เมืองหลวงของปากีสถาน เต็มไปด้วย คณะผู้แทนระดับสูงและผู้เชี่ยวชาญ ของทั้งสองฝ่าย โดยทางฝั่งสหรัฐฯ ได้ส่งทีมงาน จำนวนมาก ที่นำโดยผู้บริหารระดับสูงและทูตพิเศษ ในส่วนของ คณะผู้แทนของอิหร่านก็ประกอบด้วย แกนนำคนสำคัญ แต่ถึงกระนั้น ประเด็นหลักที่ทำให้การหารือ ไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ มีอยู่สองประเด็นใหญ่ ที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมลดละ คือ:
ผลลัพธ์ที่คลาดเคลื่อน ในการเจรจารอบดังกล่าว สะท้อนให้เห็นถึง ช่องว่างทางความคิด ที่ซับซ้อน แม้ว่าจะมีรายงานข่าวว่าทั้งสองฝ่าย เกือบที่จะ บรรลุข้อตกลงในบางหัวข้อแล้วก็ตาม แต่ด้วยเงื่อนไข เชิงลึก ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบแรก ไม่อาจสร้างปาฏิหาริย์ได้
เมื่อเข้าสู่ ช่วงเวลาต่อมา ความตึงเครียดกลับ ทวีความซับซ้อนและ ท้าทายสายตาชาวโลก มีรายงานว่ารัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน ได้เดินทางถึง พื้นที่เจรจาในปากีสถาน แต่กลับมีกระแสข่าว จากทางโฆษกอย่างเป็นทางการ ที่ระบุว่า ยังไม่มีกำหนดการที่จะประชุม หน้าต่อหน้า กับทางคณะผู้แทนจากประเทศสหรัฐอเมริกา ขณะที่ ทำเนียบขาวเองก็ได้ออกแถลงการณ์ว่า คณะทำงานและที่ปรึกษาพิเศษ มีความพร้อมที่จะเดินทางไป พิจารณาเงื่อนไข ทว่าสถานการณ์กลับพลิกผันในนาทีสุดท้าย
ฝั่งวอชิงตัน ได้ประกาศยกเลิก ภารกิจการทูต อย่างกะทันหัน พร้อมระบุว่า ข้อเสนอและเอกสารที่ได้รับจากฝั่งตรงข้าม ยังไม่ดีพอ และไม่คุ้มค่ากับการเดินทางระยะไกล และได้เสนอให้ใช้ระบบ การสื่อสารผ่านช่องทางโทรศัพท์ เพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้งต่อหน้า การตัดสินใจดังกล่าว เกิดขึ้นท่ามกลางรายงานข่าวว่า คณะผู้แทนของอีกฝ่าย ได้ถอนตัวจาก เมืองหลวงปากีสถานไปแล้ว ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบนี้ ต้องสิ้นสุดลง สะท้อนถึงวิกฤตศรัทธาทางการทูต
การจะประเมิน ถึงความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของพื้นที่แห่งนี้ เราจำเป็นต้องวิเคราะห์ ลักษณะทางภูมิศาสตร์และบทบาทของ ช่องแคบฮอร์มุซ อันเป็นช่องแคบ ที่มีความกว้างเพียงไม่กี่สิบกิโลเมตร ในจุดที่แคบที่สุด แต่ทำหน้าที่เป็น ประตูลำเลียง ของพลังงานน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ สู่ภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก คิดเป็นสัดส่วนมหาศาล ของปริมาณ การค้าพลังงานทั่วโลก ประเทศในแถบเอเชียและยุโรป ต้องอาศัย เส้นทางคมนาคมนี้ ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
ในช่วงที่เกิด วิกฤตการณ์ปิดล้อมทางทะเล และการตรวจสอบเรือสินค้า สถานการณ์ตึงเครียด ก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น เนื่องจากมีการเพิ่มกำลังทหาร ซึ่งทางหน่วยงานความมั่นคง วิเคราะห์ว่า กระบวนการในการเคลียร์พื้นที่และการกู้ภัย ต้องใช้เวลาไม่ต่ำกว่าครึ่งปี ซึ่งหมายความว่า ต่อให้ทั้งสองฝ่ายสามารถ จับมือกันได้ ในวันนี้ การคมนาคมขนส่งทางทะเล ให้กลับมา มีเสถียรภาพ จำเป็นต้องใช้เวลาและงบประมาณมหาศาล
ท่ามกลาง วิกฤตการณ์ที่ซับซ้อนนี้ บทบาทที่น่าสนใจ คือความพยายามของประเทศปากีสถาน ในการเป็นสะพานเชื่อม แม้ว่าที่ผ่านมาปากีสถาน จะไม่ได้แสดงบทบาท ผู้ไกล่เกลี่ยหลักในเวทีการเมืองระดับโลก ทว่าในวิกฤตครั้งนี้ คณะทำงานฝ่ายความมั่นคง สามารถรักษาความสัมพันธ์และ การติดต่อประสานงาน กับทั้งทางฝั่งวอชิงตันและเตหะราน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ความพยายามดังกล่าว ถูกเรียกว่า "กระบวนการอิสลามาบัด" ซึ่งมุ่งหวังที่จะ เปลี่ยนการหารือแบบเฉพาะกิจ ให้พัฒนาไปสู่ กรอบความร่วมมือและการทูตในระยะยาว ซึ่งมีประโยชน์อย่างยิ่ง เพราะมันหมายความว่า แม้การเจรจาในสัปดาห์นี้จะยังไม่สำเร็จ แต่ช่องทางในการติดต่อและ โอกาสในการสร้างสันติภาพ ยังคงมีหวังที่จะพัฒนาต่อไปในอนาคต ซึ่งเหล่านักลงทุนและ ภาคธุรกิจทั่วโลก ต้องศึกษาข้อมูล เพื่อเตรียมรับมือกับความผันผวนของเศรษฐกิจโลก